دوره 17، شماره 4 - ( 1404 )
جلد 17 شماره 4 صفحات 24-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ebrahimabadi F, Towfighi J, Kaskeh S. Redefining the Mission and Structure of Iranian Skill-Based Universities in Comparison with the Canadian Colleges System. ihej 2026; 17 (4) :1-24
URL: http://ihej.ir/article-1-2179-fa.html
URL: http://ihej.ir/article-1-2179-fa.html
ابراهیم آبادی فرهاد، توفیقی جعفر، کسکه شهاب. بازتعریف مأموریت و ساختار دانشگاههای مهارتی ایران با بهرهگیری از کالجهای کانادا. آموزش عالی ایران. 1404; 17 (4) :1-24
1- ستادیار، گروه نوآوری آموزشی و درسی، موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، تهران، ایران. ، f.ebrahimabadi@irphe.ac.ir
2- استاد، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3- استادیار، مرکز هیأت امناء، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.
2- استاد، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3- استادیار، مرکز هیأت امناء، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.
چکیده: (21 مشاهده)
هدف: این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی مأموریت و ساختار دانشگاههای مهارتی ایران و کالجهای آموزش عالی انتاریوی کانادا و ارائه پیشنهادهایی برای بازتعریف جایگاه دانشگاههای مهارتی ایران در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه انجام شده است.
روش: پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. دادهها از طریق «تحلیل اسنادی نظاممند» و «گروه کانونی تخصصی» گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدهاند.
یافتهها: نتایج نشان میدهد نظام آموزش عالی انتاریوی کانادا از سه زیرنظام متمایز اما مکمل (دانشگاههای دولتی، کالجهای دولتی و کالجهای خصوصی) تشکیل شده است که هر یک بر پایه مأموریت مشخص سازمان یافتهاند. این نظام با بهرهگیری از تفکیک مأموریتی، تنوع ساختاریافته مدارک تحصیلی، بهرسمیت شناختن یادگیریهای پیشین و خردهمدارک، و استقرار «چارچوب مدارک تحصیلی آموزش عالی»، توانسته است همراستایی موثرتری میان آموزش عالی و نیازهای اقتصادی و اجتماعی ایجاد کند. در مقابل، دانشگاههای مهارتی ایران با چالشهایی همچون ابهام مأموریت، همپوشانی نهادی، محدودیت در استقلال، تنوع اندک مدارک تحصیلی و ضعف ارتباط با بازار کار مواجهاند. همچنین یافتهها نشان میدهد «دانشگاه ملی مهارت» بیشترین شباهت را به کالجهای دولتی انتاریو دارد و «دانشگاه علمیکاربردی» با کالجهای خصوصی انتاریو قابل مقایسه است، از اینرو این زیرنظامها میباید متمایز از دانشگاههای نظری تعریف و سازمانددهی شوند.
نتیجهگیری: برای ارتقای بهرهوری، افزایش اشتغالپذیری فارغالتحصیلان و ساماندهی نظام آموزش عالی مهارتی ایران (که از اهداف کلیدی برنامه هفتم توسعه بهشمار میآیند)، بازآرایی بنیادین نقش زیرنظامهای آموزش عالی و تقسیم مسئولیتهای تخصصی میان آنها ضروری است. پیشنهاد میشود در نظام آموزش عالی ایران سه زیرنظام متمایز اما مکمل شامل: 1- دانشگاهها با ماموریت تدریس، پژوهش پایه و تولید و انتقال دانش، 2- کالجهای دولتی فنیحرفهای (معادل دانشگاه ملی مهارت) با مأموریت آموزشهای حرفهمحور میان مدت، و 3- کالجهای کاربردی خصوصی (معادل دانشگاه علمیکاربردی) با مأموریت آموزشهای تخصصی کوتاهمدت تعریف شود. این تقسیمکار باید همراه با همکاری ساختاریافته و تقسیم هدفمند مسئولیتها میان دانشگاههای مهارتی و سایر نهادهای متولی آموزشهای فنی و حرفهای (مانند سازمان فنی و حرفهای کشور، مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی و بخش خصوصی) انجام شود تا از همپوشانیهای نهادی، هدررفت منابع و تکرار خدمات جلوگیری گردد. همچنین، طراحی یک چارچوب ملی مدارک تحصیلی آموزش عالی برای ایران با الهام از الگوی انتاریوی کانادا میتواند زمینهساز ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه و پاسخگو در آموزش عالی مهارتی کشور باشد.
روش: پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. دادهها از طریق «تحلیل اسنادی نظاممند» و «گروه کانونی تخصصی» گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدهاند.
یافتهها: نتایج نشان میدهد نظام آموزش عالی انتاریوی کانادا از سه زیرنظام متمایز اما مکمل (دانشگاههای دولتی، کالجهای دولتی و کالجهای خصوصی) تشکیل شده است که هر یک بر پایه مأموریت مشخص سازمان یافتهاند. این نظام با بهرهگیری از تفکیک مأموریتی، تنوع ساختاریافته مدارک تحصیلی، بهرسمیت شناختن یادگیریهای پیشین و خردهمدارک، و استقرار «چارچوب مدارک تحصیلی آموزش عالی»، توانسته است همراستایی موثرتری میان آموزش عالی و نیازهای اقتصادی و اجتماعی ایجاد کند. در مقابل، دانشگاههای مهارتی ایران با چالشهایی همچون ابهام مأموریت، همپوشانی نهادی، محدودیت در استقلال، تنوع اندک مدارک تحصیلی و ضعف ارتباط با بازار کار مواجهاند. همچنین یافتهها نشان میدهد «دانشگاه ملی مهارت» بیشترین شباهت را به کالجهای دولتی انتاریو دارد و «دانشگاه علمیکاربردی» با کالجهای خصوصی انتاریو قابل مقایسه است، از اینرو این زیرنظامها میباید متمایز از دانشگاههای نظری تعریف و سازمانددهی شوند.
نتیجهگیری: برای ارتقای بهرهوری، افزایش اشتغالپذیری فارغالتحصیلان و ساماندهی نظام آموزش عالی مهارتی ایران (که از اهداف کلیدی برنامه هفتم توسعه بهشمار میآیند)، بازآرایی بنیادین نقش زیرنظامهای آموزش عالی و تقسیم مسئولیتهای تخصصی میان آنها ضروری است. پیشنهاد میشود در نظام آموزش عالی ایران سه زیرنظام متمایز اما مکمل شامل: 1- دانشگاهها با ماموریت تدریس، پژوهش پایه و تولید و انتقال دانش، 2- کالجهای دولتی فنیحرفهای (معادل دانشگاه ملی مهارت) با مأموریت آموزشهای حرفهمحور میان مدت، و 3- کالجهای کاربردی خصوصی (معادل دانشگاه علمیکاربردی) با مأموریت آموزشهای تخصصی کوتاهمدت تعریف شود. این تقسیمکار باید همراه با همکاری ساختاریافته و تقسیم هدفمند مسئولیتها میان دانشگاههای مهارتی و سایر نهادهای متولی آموزشهای فنی و حرفهای (مانند سازمان فنی و حرفهای کشور، مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی و بخش خصوصی) انجام شود تا از همپوشانیهای نهادی، هدررفت منابع و تکرار خدمات جلوگیری گردد. همچنین، طراحی یک چارچوب ملی مدارک تحصیلی آموزش عالی برای ایران با الهام از الگوی انتاریوی کانادا میتواند زمینهساز ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه و پاسخگو در آموزش عالی مهارتی کشور باشد.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/11/11 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/3/9
دریافت: 1404/11/11 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/3/9
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |