Iranian Higher Education

fa بازتعریف مأموریت و ساختار دانشگاه‌های مهارتی ایران با بهره‌گیری از کالج‌های کانادا Redefining the Mission and Structure of Iranian Skill-Based Universities in Comparison with the Canadian Colleges System تخصصي Special پژوهشي Research هدف: این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی مأموریت و ساختار دانشگاه‌های مهارتی ایران و کالج‌های آموزش عالی انتاریوی کانادا و ارائه پیشنهادهایی برای بازتعریف جایگاه دانشگاه‌های مهارتی ایران در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه انجام شده است. روش: پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق «تحلیل اسنادی نظاممند» و «گروه‌ کانونی تخصصی» گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدهاند. یافتهها: نتایج نشان میدهد نظام آموزش عالی انتاریوی کانادا از سه زیرنظام متمایز اما مکمل (دانشگاه‌های دولتی، کالج‌های دولتی و کالج‌های خصوصی) تشکیل شده است که هر یک بر پایه مأموریت مشخص سازمان یافتهاند. این نظام با بهره‌گیری از تفکیک مأموریتی، تنوع ساختاریافته مدارک تحصیلی، به‌رسمیت شناختن یادگیری‌های پیشین و خرده‌مدارک، و استقرار «چارچوب مدارک تحصیلی آموزش عالی»، توانسته است هم‌راستایی موثرتری میان آموزش عالی و نیازهای اقتصادی و اجتماعی ایجاد کند. در مقابل، دانشگاه‌های مهارتی ایران با چالش‌هایی همچون ابهام مأموریت، همپوشانی نهادی، محدودیت در استقلال، تنوع اندک مدارک تحصیلی و ضعف ارتباط با بازار کار مواجه‌اند. همچنین یافتهها نشان میدهد «دانشگاه ملی مهارت» بیشترین شباهت را به کالجهای دولتی انتاریو دارد و «دانشگاه علمی‌کاربردی» با کالجهای خصوصی انتاریو قابل مقایسه است، از اینرو این زیرنظامها میباید متمایز از دانشگاه‌های نظری تعریف و سازمانددهی شوند. نتیجهگیری: برای ارتقای بهره‌وری، افزایش اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان و ساماندهی نظام آموزش عالی مهارتی ایران (که از اهداف کلیدی برنامه هفتم توسعه به‌شمار می‌آیند)، بازآرایی بنیادین نقش زیرنظامهای آموزش عالی و تقسیم‌ مسئولیتهای تخصصی میان آنها ضروری است. پیشنهاد می‌شود در نظام آموزش عالی ایران سه زیرنظام متمایز اما مکمل شامل: 1- دانشگاه‌ها با ماموریت تدریس، پژوهش پایه و تولید و انتقال دانش، 2- کالج‌های دولتی فنی‌حرفه‌ای (معادل دانشگاه ملی مهارت) با مأموریت آموزش‌های حرفهمحور میان مدت، و 3- کالج‌های کاربردی خصوصی (معادل دانشگاه علمی‌کاربردی) با مأموریت آموزش‌های تخصصی کوتاه‌مدت تعریف شود. این تقسیم‌کار باید همراه با همکاری ساختاریافته و تقسیم هدفمند مسئولیتها میان دانشگاههای مهارتی و سایر نهادهای متولی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای (مانند سازمان فنی و حرفه‌ای کشور، مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی و بخش خصوصی) انجام شود تا از همپوشانی‌های نهادی، هدررفت منابع و تکرار خدمات جلوگیری گردد. همچنین، طراحی یک چارچوب ملی مدارک تحصیلی آموزش عالی برای ایران با الهام از الگوی انتاریوی کانادا می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه و پاسخگو در آموزش عالی مهارتی کشور باشد.   Objective: This study aims to conduct a comparative analysis of the mission and structure of Iran's skill-based universities and Ontario's postsecondary colleges in Canada, and to propose recommendations for redefining the position of Iran's skill-based universities in alignment with the objectives of the Iran’s Seventh Development Plan. Method: This applied qualitative research employed systematic document analysis and expert focus group discussions. The collected data were analyzed using thematic analysis. Results: The results indicate the Ontario's higher education system consists of three distinct yet complementary subsystems—public universities, public colleges, and private career colleges—each organized around a clearly defined mission. Ontario has achieved stronger alignment between postsecondary education and economic and social needs by emphasizing mission differentiation, a structured diversity of qualifications, recognition of prior learning and micro-credentials, and the implementation of a provincial Higher Education Qualifications Framework. In contrast, Iran's skill-based universities face challenges, including mission ambiguity, institutional overlap, limited autonomy, restricted diversity of qualifications, and weak linkages with the labor market. Additionally, findings indicate that Iran’s National Skill University aligns most closely with Ontario’s public colleges, whereas the University of Applied Science and Technology corresponds to Ontario’s private career colleges. Accordingly, such subsystems should be distinguished from academic universities. Conclusion: A fundamental reconfiguration of the role of higher education subsystems and a clear division of specialized responsibilities between them is essential for enhancing system productivity, improving graduates’ employability, and restructuring Iran's skill-based higher education sector—key objectives of the Iran’s Seventh Development Plan. It is recommended that three distinct yet complementary subsystems be formally defined within Iran’s higher education system: (1) universities with a mission of teaching, fundamental research and knowledge creation and dissemination; (2) public technical and vocational colleges (equivalent to the National Skill University) with a mission of mid-term, profession-oriented education; and (3) private applied colleges (equivalent to the Universities of Applied Science and Technology), with a mission of short-term, career-oriented education. This division of responsibilities should be accompanied by structured collaboration and purposeful task allocation between skill-based higher education institutions and other stakeholders in technical and vocational education and training—such as the Technical and Vocational Training Organization of Iran, nonprofit higher education institutions, and the private sector—to prevent institutional overlap, unnecessary waste of resources, and duplication of services. Furthermore, developing a National Higher Education Qualifications Framework for Iran—inspired by Ontario’s model—can pave the way for an integrated and responsive skill-based higher education ecosystem. دانشگاه‌های مهارتی, کالج‌های آموزش عالی, برنامه هفتم توسعه, چارچوب مدارک تحصیلی Skill-based Universities, Postsecondary colleges, Seventh Development Plan, Qualifications Framework 1 24 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-2331-1&slc_lang=fa&sid=1 Farhad Ebrahimabadi فرهاد ابراهیم آبادی f.ebrahimabadi@irphe.ac.ir 10031947532846009154 10031947532846009154 Yes Assistant Professor, Educational and Curriculum Innovation Dept., Institute for Research & Planning in Higher Education, Tehran, Iran. ستادیار، گروه نوآوری آموزشی و درسی، موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران. Jafar Towfighi جعفر توفیقی towfighi@modares.ac.ir 10031947532846009155 10031947532846009155 No Professor, Faculty of Chemical Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. استاد، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Shahab Kaskeh شهاب کسکه Shahab.Kaskeh@gmail.com 10031947532846009156 0009-0006-4956-2639 No Assistant Professor, Board of Trustees & Audit, Ministry of Science and Technology,Tehran, Iran. استادیار، مرکز هیأت امناء، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.