Bakhtiari M, abdulkareem abdulraheem alsaate S. Spatial Planning Strategies for Managing Third-Generation Universities. ihej 2026; 18 (1) :50-74
URL:
http://ihej.ir/article-1-2144-fa.html
حسینی نیا غلامحسین، بختیاری مرضیه، عبدالکرم الساعاتی ثنا. راهبردهای آمایشی بهمنظور مدیریتِ دانشگاههای نسلسوم. آموزش عالی ایران. 1405; 18 (1) :50-74
URL: http://ihej.ir/article-1-2144-fa.html
1- دانشیار دانشکده کارآفرینی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ، Hosseininia@ut.ac.ir
2- دانش آموخته دکتری کارآفرینی . دانشجوی دکتری حکمرانی،مدرسه عالی حکمرانی شهید بهشتی،دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران،ایران.
3- استادیار، دانشکده مدیریت واقتصاد گروه اقتصاد ،دانشگاه بابل ، بابل، عراق.
چکیده: (21 مشاهده)
روش پژوهش: تحقیق کاربردی از طریق مرور سیستماتیک با استفاده از تکنیک پریزما و روش علمسنجی (همرخدادی واژگان). جامعه پژوهش شامل اسناد موجود در پایگاههای اسکوپوس و وبآوساینس طی بازه زمانی 1980-2020 بوده است. در مجموع 461 سند (75 سند از وبآوساینس و 386 سند از اسکوپوس) مورد تحلیل قرار گرفت و با نرمافزارهای bibexcel و VOSviewer نقشههای علمی تصویرسازی شد. روایی این روش از طریق بهکارگیری پروتکل شفاف و قابلتکرار پریزما برای شناسایی، غربالگری و انتخاب اسناد، بهرهگیری همزمان از دو پایگاه استنادی معتبر اسکوپوس و وبآوساینس بهمنظور مثلثسازی دادهها، و پیگیری نظاممند مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی در تحلیل محتوا تأمین شده است.
یافتهها: تحلیل علمسنجی نشان داد روند انتشار مدارک در این حوزه طی چهار دهه اخیر صعودی بوده، اما تولید دانش عمدتاً متکی بر هستهای کوچک از نویسندگان پیشرو و کشورهای توسعهیافته—بهویژه چین و ایالات متحده—بوده است. نقشههای همواژگانی هر دو پایگاه نشان داد هستهی ادبیات حوزه حول «برنامهریزی منطقهای-اقتصادی» و «سیاستگذاری سرزمینی و توسعه پایدار» شکل گرفته، در حالی که موضوعات کیفیت آموزش عالی در نواحی پیرامونی قرار دارند. تحلیل محتوای مستندات پنج محور اصلی را آشکار کرد: اجزای اصلی آمایش آموزش عالی (جغرافیا، فرهنگ، نیروی انسانی و تاریخ)، بازیگران کلیدی (دانشگاه، دولت، صنعت و جامعه)، ضرورتها، روشهای تقویت و تسهیل، و چرایی و پیامدها؛ در قالب یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه شد.
نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش با شناسایی محورهای «بازیگران»، «ضرورتها» و «روشهای تقویت و تسهیل»، ابعاد مدیریتی و راهبردی را به مطالعات پیشین آمایش آموزش عالی میافزاید. ساختار پنجگانهی استخراجشده را میتوان بازسازیِ تجربی و دادهمحور مدلهای پیچ سهگانه و چهارگانه در بستر آمایش آموزش عالی دانست. بر این اساس، پنج راهبرد پیشنهاد گردید: توسعه قطبهای دانشگاهی منطقهای متناسب با مزیتهای بومی، طراحی برنامههای آموزشی همراستا با نیازهای اقتصادی-اجتماعی منطقه، تقویت همکاری دانشگاه و صنعت، ایجاد و شبکهسازی اکوسیستمهای نوآوری منطقهای، و تدوین شاخصهای کمّی برای پایش پاسخگویی منطقهای دانشگاهها.
نوع مقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/6/27 | پذیرش: 1405/3/10