دوره 17، شماره 4 - ( 1404 )
جلد 17 شماره 4 صفحات 139-116 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
pouresmaeil S, Ghorbani M, Fariborzi E. Designing a Model for Organizational Development at Islamic Azad University of Mashhad. ihej 2026; 17 (4) :116-139
URL: http://ihej.ir/article-1-2190-fa.html
URL: http://ihej.ir/article-1-2190-fa.html
پوراسماعیل سمانه، قربانی محمود، فریبرزی الهام. طراحی مدل بالندگی سازمانی در دانشگاه آزاد اسلامی مشهد. آموزش عالی ایران. 1404; 17 (4) :116-139
1- دانشجوی دکتری رشته مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2- دانشیار،گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. ،Mahmoud.gh@mshdiau.ac.ir
3- دانشیار،گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2- دانشیار،گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. ،
3- دانشیار،گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
چکیده: (15 مشاهده)
هدف: در شرایطی که دانشگاهها فراتر از نقش آموزشی و پژوهشی، مسئولیت تربیت همهجانبه سرمایه انسانی جامعه را بر عهده دارند، توجه به مدلهای نوین بالندگی سازمانی با رویکردهای جدید، مانند سرمایه معنوی که ابعاد انسانی، ارزشمدار و اخلاقی را در کنار کارکردهای ساختاری موردتوجه قرار میدهند، ضرورتی اساسی در آموزش عالی است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی مدل بالندگی سازمانی با رویکرد سرمایه معنوی و آزمون اعتبار مدل پیشنهادی، با تمرکز بر دانشگاه آزاد اسلامی مشهد است.
روش: این پژوهش از نظر هدف، توسعهای - کاربردی و از بُعد روش، آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی، مشارکتکنندگان، خبرگان مدیریت در دانشگاههای دولتی و آزاد بودند که 14 نفر از آنان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و از طریق مصاحبههای نیمه ساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری به پرسشهای مصاحبه پاسخ دادند. اشباع نظری در مصاحبه دوازدهم حاصل شد، اما بهمنظور اطمینان از کفایت دادهها، دو مصاحبه دیگر نیز انجام گرفت که کد جدیدی به چارچوب مفهومی قبل اضافه نکرد و اشباع تائید شد. در بخش کمی، جامعه آماری، شامل مدیران و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، به تعداد 1697 بود که با استفاده از فرمول کوکران، 324 نفر از آنان به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای با تخصیص متناسب انتخاب شدند. در مرحله کیفی، اعتبار دادهها، با استفاده از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا و شاخصهای روایی محتوا (CVR و CVI) ارزیابی شد و برای بررسی پایایی، از روش باز آزمون استفاده گردید. در بخش کمی، روایی پرسشنامه تدوینشده، بر اساس یافتههای کیفی، با اخذ نظرات از خبرگان و استفاده از روایی صوری و محتوایی سنجش شد و پایایی با بهرهگیری از ضریب آلفای کرونباخ (96%) تائید گردید. دادههای کیفی، با نرمافزار MAXQDA و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و اعتبارسنجی مدل، با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و نرمافزار AMOS انجام گرفت.
یافته ها: یافتههای بخش کیفی، منجر به طراحی مدلی با شش بُعد، شامل رهبری معنویتمحور، اخلاقگرایی ارزشآفرین، فرهنگسازمانی معنویتگرا، شفافیت سازمانی، یادگیری و بینش معنوی و شکوفایی سرمایه انسانی شد که درمجموع، از 26 مؤلفه و 98 شاخص به دست آمد. نتایج بخش کمی نیز نشان داد که مدل پیشنهادی از اعتبار قابلقبول برخوردار است.
نتیجه گیری: بالندگی سازمانی، تنها از مسیر بهبود ساختارها و فرایندهای رسمی حاصل نمیشود، بلکه مستلزم توجه به سرمایه معنوی در جهت رسیدن به رهبری معنویتمحور و شکوفایی سرمایه انسانی است و مدل ارائهشده میتواند، بهعنوان چارچوبی نوین، برای مدیران و سیاستگذاران آموزش عالی مورداستفاده قرار گیرد.
روش: این پژوهش از نظر هدف، توسعهای - کاربردی و از بُعد روش، آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی، مشارکتکنندگان، خبرگان مدیریت در دانشگاههای دولتی و آزاد بودند که 14 نفر از آنان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و از طریق مصاحبههای نیمه ساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری به پرسشهای مصاحبه پاسخ دادند. اشباع نظری در مصاحبه دوازدهم حاصل شد، اما بهمنظور اطمینان از کفایت دادهها، دو مصاحبه دیگر نیز انجام گرفت که کد جدیدی به چارچوب مفهومی قبل اضافه نکرد و اشباع تائید شد. در بخش کمی، جامعه آماری، شامل مدیران و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، به تعداد 1697 بود که با استفاده از فرمول کوکران، 324 نفر از آنان به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای با تخصیص متناسب انتخاب شدند. در مرحله کیفی، اعتبار دادهها، با استفاده از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا و شاخصهای روایی محتوا (CVR و CVI) ارزیابی شد و برای بررسی پایایی، از روش باز آزمون استفاده گردید. در بخش کمی، روایی پرسشنامه تدوینشده، بر اساس یافتههای کیفی، با اخذ نظرات از خبرگان و استفاده از روایی صوری و محتوایی سنجش شد و پایایی با بهرهگیری از ضریب آلفای کرونباخ (96%) تائید گردید. دادههای کیفی، با نرمافزار MAXQDA و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و اعتبارسنجی مدل، با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و نرمافزار AMOS انجام گرفت.
یافته ها: یافتههای بخش کیفی، منجر به طراحی مدلی با شش بُعد، شامل رهبری معنویتمحور، اخلاقگرایی ارزشآفرین، فرهنگسازمانی معنویتگرا، شفافیت سازمانی، یادگیری و بینش معنوی و شکوفایی سرمایه انسانی شد که درمجموع، از 26 مؤلفه و 98 شاخص به دست آمد. نتایج بخش کمی نیز نشان داد که مدل پیشنهادی از اعتبار قابلقبول برخوردار است.
نتیجه گیری: بالندگی سازمانی، تنها از مسیر بهبود ساختارها و فرایندهای رسمی حاصل نمیشود، بلکه مستلزم توجه به سرمایه معنوی در جهت رسیدن به رهبری معنویتمحور و شکوفایی سرمایه انسانی است و مدل ارائهشده میتواند، بهعنوان چارچوبی نوین، برای مدیران و سیاستگذاران آموزش عالی مورداستفاده قرار گیرد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |