دوره 18، شماره 3 - ( 1405 )
جلد 18 شماره 3 صفحات 142-118 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mousavi S, Saeedi A, Zamani A. A Typological Analysis of the Strategic Research Agendas of Faculty Members at Iran's Public State Universities. , ihej. 2026; 18 (3) :118-142
URL: http://ihej.ir/article-1-2206-fa.html
URL: http://ihej.ir/article-1-2206-fa.html
موسوی سیداسماعیل، سعیدی احمد، زمانی اصغر. سنخ‌شناسی دستورکارهای پژوهشی اعضای هیات علمی دانشگاه‌های دولتی ایران. , آموزش عالی ایران. 1405; 18 (3) :118-142
سیداسماعیل موسوی*1 
، احمد سعیدی2 ، اصغر زمانی3
، احمد سعیدی2 ، اصغر زمانی3
1- استادیار گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران ، s.mousavi@irphe.ac.ir
2- استادیار گروه پژوهش های آماری و فناوری اطلاعات، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران
3- دانشیار گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران
2- استادیار گروه پژوهش های آماری و فناوری اطلاعات، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران
3- دانشیار گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران
چکیده: (17 مشاهده)
هدف: آموزش عالی در توسعه نقشی کلیدی دارد، اما میان پژوهش دانشگاهی و نیازهای جامعه شکاف وجود دارد. ادبیات داخلی موانع این شکاف را شناسایی کرده، اما هیات علمی را همگن پنداشته و دستورکار پژوهشی آن را با ابزاری استاندارد نسنجیده است. این پژوهش ابعاد این دستورکار و سنخ‌های اعضا را تعیین می‌کند و جایگاه جهت‌گیری جامعه‌محور را در هر سنخ می‌سنجد.
روش پژوهش: طرح پژوهش کمی و از نوع پیمایشی مبتنی بر مدل‌سازی متغیرهای پنهان بود. از میان تمام اعضای هیات علمی تمام‌وقت دانشگاه‌های دولتی شهر تهران، ۴۳۶ نفر از هفت دانشگاه پاسخ دادند. داده‌ها با پرسشنامه «فهرست دستورکارهای پژوهشی چندبعدی بازبینی‌شده» (سنج هشت بعد؛ آلفای کرونباخ کل ۰٫۸۳۱) به‌صورت برخط گردآوری شد. تحلیل پروفایل پنهان در نرم‌افزار Stata اجرا شد و تعداد پروفایل‌ها بر پایه معیارهای AIC، BIC و قابلیت تفسیر انتخاب گردید.
یافته‌ها: سه سنخ شناسایی شد: «متعادل-پیشرو» (۵۸٫۲۶٪) با جاه‌طلبی بالا و دانشگاه‌محوری و جامعه‌محوری میانه؛ «سنتی-محافظه‌کار» (۲۳٫۸۵٪) با کمترین همکاری و جامعه‌محوری؛ و «جامعه-کشف‌گرا» (۱۷٫۸۹٪) با بیشترین اکتشاف و جامعه‌محوری. جاه‌طلبی علمی بالاترین میانگین (۳٫۳۵) را داشت و جامعه‌محوری زیر میانهٔ مقیاس ماند (۲٫۶۸). اکتشاف و جامعه‌محوری همبسته‌اند (r=۰٫۴۱۳)؛ یعنی مکمل‌اند، نه رقیب.
نتیجه‌گیری: در خوانشی بوردیویی، اعتبار انتشارمحور سرمایه مسلط میدان پژوهش ایران و مشترک هر سه سنخ است، اما جامعه‌محوری هنوز سرمایه‌ای مشروع نیست. «سنتی-محافظه‌کار» سرمایه مسلط را بازتولید می‌کند و «جامعه-کشف‌گرا» موضعی برانداز دارد. جامعه‌محوری در هیچ سنخی اولویت نخست نیست؛ مسئله فعال‌نشدن ظرفیتی پنهان است، نه نبود تمایل. مداخله باید سنخ‌محور باشد؛ بازطراحی معیارهای ارتقا، تنوع مسیرهای پژوهشی، هماهنگی بین‌بخشی و مراکز بین‌رشته‌ای پیشنهاد می‌شود
روش پژوهش: طرح پژوهش کمی و از نوع پیمایشی مبتنی بر مدل‌سازی متغیرهای پنهان بود. از میان تمام اعضای هیات علمی تمام‌وقت دانشگاه‌های دولتی شهر تهران، ۴۳۶ نفر از هفت دانشگاه پاسخ دادند. داده‌ها با پرسشنامه «فهرست دستورکارهای پژوهشی چندبعدی بازبینی‌شده» (سنج هشت بعد؛ آلفای کرونباخ کل ۰٫۸۳۱) به‌صورت برخط گردآوری شد. تحلیل پروفایل پنهان در نرم‌افزار Stata اجرا شد و تعداد پروفایل‌ها بر پایه معیارهای AIC، BIC و قابلیت تفسیر انتخاب گردید.
یافته‌ها: سه سنخ شناسایی شد: «متعادل-پیشرو» (۵۸٫۲۶٪) با جاه‌طلبی بالا و دانشگاه‌محوری و جامعه‌محوری میانه؛ «سنتی-محافظه‌کار» (۲۳٫۸۵٪) با کمترین همکاری و جامعه‌محوری؛ و «جامعه-کشف‌گرا» (۱۷٫۸۹٪) با بیشترین اکتشاف و جامعه‌محوری. جاه‌طلبی علمی بالاترین میانگین (۳٫۳۵) را داشت و جامعه‌محوری زیر میانهٔ مقیاس ماند (۲٫۶۸). اکتشاف و جامعه‌محوری همبسته‌اند (r=۰٫۴۱۳)؛ یعنی مکمل‌اند، نه رقیب.
نتیجه‌گیری: در خوانشی بوردیویی، اعتبار انتشارمحور سرمایه مسلط میدان پژوهش ایران و مشترک هر سه سنخ است، اما جامعه‌محوری هنوز سرمایه‌ای مشروع نیست. «سنتی-محافظه‌کار» سرمایه مسلط را بازتولید می‌کند و «جامعه-کشف‌گرا» موضعی برانداز دارد. جامعه‌محوری در هیچ سنخی اولویت نخست نیست؛ مسئله فعال‌نشدن ظرفیتی پنهان است، نه نبود تمایل. مداخله باید سنخ‌محور باشد؛ بازطراحی معیارهای ارتقا، تنوع مسیرهای پژوهشی، هماهنگی بین‌بخشی و مراکز بین‌رشته‌ای پیشنهاد می‌شود
واژه‌های کلیدی: دستورکار پژوهشی راهبردی، نظام ارزیابی پژوهش، همراستایی پژوهش و نیازهای جامعه، اعضای هیات علمی
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/2/31 | پذیرش: 1405/8/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/8/11
دریافت: 1405/2/31 | پذیرش: 1405/8/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/8/11
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |