Iranian Higher Education

fa مدل معادله ساختاری شایستگی مدیران و احساس نیکبودی کارکنان دانشگاه شیراز Structural Equation Model of Managers’ Competencies and Employees’ Well-Being at Shiraz University تخصصي Special پژوهشي Research . هدف اصلی این مطالعه، تحلیل رابطه میان شایستگی‌های مدیران و احساس نیکبودی کارکنان دانشگاه شیراز می‌باشد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و کاربردی و در بستر طبیعی دانشگاه شیراز انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان تمام‌وقت دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 1405–1404 بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۲۶۰ نفر تعیین و با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل دو پرسشنامه محقق‌ساخته شایستگی مدیران بر اساس مدل اسمیت (۲۰۰۵) و پرسشنامه نیکبودی محیط کاری پارکر و هیت (۲۰۱۱) بود. روایی سازه‌ای ابزارها از طریق همبستگی گویه-کل تأیید و پایایی آن‌ها با آلفای کرونباخ بین ۰/۸۴ تا ۰/۹۵ به‌دست آمد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار)، آزمون t تک‌نمونه‌ای، تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر، آزمون تعقیبی بونفرونی، ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که  که میانگین شایستگی مدیران در هر چهار بعد بالاتر از حد کفایت قابل‌قبول  و پایین‌تر از حد مطلوب بود (p<0/0001). شایستگی مدیریت خدمت (M=78/3) به‌طور معناداری بالاترین میانگین را داشت و به عنوان شایستگی غالب شناخته شد (p<0/05). میانگین احساس نیکبودی کارکنان نیز در هر سه بعد بالاتر از حد قابل‌قبول و پایین‌تر از حد مطلوب بود. بعد احساس رضایت (M=3/57) قوی‌ترین بعد نیکبودی بود. ضرایب همبستگی پیرسون نشان‌دهنده رابطه مثبت و معنادار بین همه ابعاد شایستگی مدیران و همه ابعاد نیکبودی کارکنان بود (p<0/01). نتایج مدل معادلات ساختاری نیز تأیید کرد که شایستگی مدیران به‌طور کلی توان پیش‌بینی معنادار و قوی احساس نیکبودی کارکنان را دارد (β=0/77, p<0/01 ). ترتیب قدرت پیش‌بینی‌کنندگی ابعاد شایستگی به شرح، مدیریت کارکنان (بار عاملی 93/0) > مدیریت تغییر (۹۲/0) > مدیریت خود (91/0) > مدیریت خدمت (90/0). در احساس نیکبودی نیز ترتیب بارهای عاملی به این صورت بود: احساس احترام (۹۰/0) > احساس توجه (78/0) > احساس رضایت (67/0) نشان داده شد. نتایج نشان داد شایستگی‌های مدیریتی، به‌ویژه مدیریت کارکنان، قوی‌ترین پیش‌بین نیکبودی کارکنان است و با نظریه تقاضا–منابع شغلی و رهبری حمایتی هم‌خوانی دارد. مدیران دانشگاه شیراز در شایستگی‌های عملیاتی و خدماتی قوی‌تر، اما در ابعاد تحول‌آفرین و رابطه‌محور ضعیف‌تر هستند که احتمالاً ناشی از ساختار بوروکراتیک و تأکید بر شایستگی‌های فنی است. همچنین، احساس احترام سازمانی حساس‌ترین بعد نیکبودی بود و نشان داد به‌رسمیت شناخته شدن و اعتماد به مدیریت در فرهنگ دانشگاهی اهمیت ویژه‌ای دارد.   Objective: The present study aimed to analyze the relationship between managers’ competencies and employees’ well-being at Shiraz University. This applied, descriptive–correlational study was conducted in the natural organizational setting. The statistical population included all full-time university employees during the 2025–2026 academic year, from whom 260 participants were selected using Cochran’s formula and simple stratified random sampling. Data were collected using a researcher-developed Managers’ Competency Questionnaire based on Smith’s competency model (2005) and the Workplace Well-Being Questionnaire developed by Parker and Hyett (2011). Construct validity was confirmed through item–total correlations, and reliability coefficients ranged from 0.84 to 0.95 (Cronbach’s alpha). Data were analyzed using descriptive statistics, one-sample t-test, repeated measures ANOVA, Bonferroni post hoc test, Pearson correlation, and structural equation modeling (SEM). The results indicated that managers’ competency levels in all four dimensions were significantly above the acceptable level but below the desirable level (p < 0.0001), with service management showing the highest mean score (M = 78.3, p < 0.05). Employees’ well-being was also above the acceptable level but below the desirable level, with satisfaction representing the strongest dimension (M = 3.57). Pearson correlation analysis revealed significant positive relationships between all competency dimensions and all well-being dimensions (p < 0.01). SEM results confirmed that managers’ competencies had a strong and significant predictive effect on employees’ well-being (β = 0.77, p < 0.01). Among competency dimensions, people management demonstrated the highest predictive power, while organizational respect showed the highest factor loading among well-being dimensions. Overall, managerial competencies—particularly people management—emerged as key predictors of employees’ well-being, highlighting the critical role of relational and supportive managerial capabilities in promoting well-being within academic organizations.   آموزش عالی, احساس نیکبودی کارکنان, شایستگی‌های مدیران Employee well-being, Higher education, Managerial competencies 0 0 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-165-2&slc_lang=fa&sid=1 mehdi mohammadi مهدی محمدی m48r52@gmail.com 10031947532846009185 10031947532846009185 Yes shiraz university دانشگاه شیراز fatemeh fattahi فاطمه فتاحی ftmaaf7170@gmail.com 10031947532846009186 0009-0006-1749-0351 No shiraz university دانشگاه شیراز farzane deimehkar haghighi فرزانه دیمه کار حقیقی farzanedeimehkarhaghighi@gmail.com 10031947532846009187 0009-0006-1749-0351 No shiraz university دانشگاه شیراز