Iranian Higher Education

fa دانشگاه و انتقال ایده به جامعه: خوانشی جامعه‌محور از سازوکارهای درون سازمانی در دانشگاه‌های دولتی ایران The University and the Transfer of Ideas to Society:A Community-Oriented Reading of Intra-Organizational Mechanisms in Iranian Public Universities تخصصي Special پژوهشي Research هدف: تقویت نقش دانشگاه در خلق، کسب و انتقال مؤثر ایده‌ها به جامعه به عنوان یکی از مأموریت‌های اساسی آن، نیازمند بازنگری و بازسازی در ساختارهای سنتی و رفع محدودیت‌های انحصاری آن است. لذا هدف پژوهش حاضر طراحی و تبیین مدلی برای بازآفرینی سازوکارهای درونی دانشگاه به‌منظور انتقال ایده‌های دانشگاهی به جامعه بود. روش: این پژوهش از نوع پژوهش‌های کیفی پدیدارشناسی بوده و شرکت‌کنندگان در پژوهش به‌صورت هدفمند و بر پایه موارد مطلوب از بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های کشور انتخاب شدند. در مجموع بعد از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با 15 نفر از جامعه هدف، اشباع نظری حاصل شد. برای حصول اطمینان از روایی پژوهش از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا استفاده شد؛ و در نهایت برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش توصیفی-پدیدارشناسی کلایزی بهره گرفته شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که انتقال مؤثر ایده‌ها مستلزم چهار تحول ساختاری در دانشگاه است: (الف) بازطراحی ساختار سازمانی بر پایه مدل‌های حرفه‌ای، شبکه‌ای، بدون مرز و پروژه محور برای بازگرداندن دانشگاه به هویت دانشی خود؛ (ب) ایجاد واحدهای تخصصی برای هدایت جریان ایده از شناسایی مسائل و فرصت‌ها تا ترجمان به بسترهای اجتماعی، اقتصادی و صنعتی؛ (ج) استقرار نظام مأموریتی شفاف و ساختارمند برای نهادینه‌سازی انتقال ایده به‌عنوان یکی از کارکردهای اصلی آموزش عالی؛ و (د) ایجاد اکوسیستم حمایتی پایدار فنی–مالی برای تسهیل خلق و گسترش ایده‌های نوآورانه. این تحولات از ۷۱ کد باز و ۱۴ مقوله محوری استخراج شدند. نتیجه‌گیری: پژوهش نشان داد که دانشگاه باید از نهادی منفعل به عامل راهبردی در تعامل دانشگاه–جامعه تبدیل شود. ایفای این نقش مستلزم رویکردی باز و محیط‌محور و تحول بنیادین در ساختار سازمانی است تا بتواند رهبری جریان فناوری در جامعه را بر عهده گیرد. برای تحقق این هدف، بازآفرینی ساختارهای نوین، ایجاد واحدهای تخصصی مدیریت ایده، تبیین مأموریت‌های روشن و استقرار نظام‌های حمایتی مؤثر ضروری است. Objective: Strengthening the university’s role in the creation, acquisition, and effective transfer of ideas to society, as one of its core missions, requires a thorough reconsideration and reconstruction of traditional structures and the removal of exclusive limitations. Accordingly, the purpose of this study was to design and articulate a model for reconstructing the internal mechanisms of universities to facilitate the transfer of academic ideas to society.  Method: A qualitative phenomenological approach was adopted. Participants were purposefully selected from faculty members of Iranian universities and identified through snowball sampling. After conducting semi‑structured interviews with 15 participants, theoretical saturation was achieved. Trustworthiness was ensured using the Lincoln and Guba’s four criteria, and data were analyzed following the Colaizzi’s descriptive phenomenological method.  Results: The findings revealed that the effective transfer of ideas requires four major structural transformations within universities: (a) organizational redesign based on professional, network-oriented, boundaryless, and project-driven models to restore the university’s knowledge-centered identity; (b) establishment of specialized units to guide the idea flow—identifying problems and opportunities, managing ideas as innovative solution processes, and translating them into social, economic, and industrial contexts; (c) implementation of a transparent mission system to institutionalize idea transfer as a core function of higher education; and (d) development of a sustainable technical–financial support ecosystem to enable the creation and diffusion of innovative ideas. These changes were derived from 71 open codes grouped into 14 axial categories.  Conclusion: The study concludes that universities must move from passive institutions to strategic actors in shaping university–society relations. To act as hubs of idea creation and innovation, they need an open, environment-responsive approach and fundamental organizational reform. Achieving this requires modern structural redesign, specialized idea-management units, clear institutional missions, and robust supportive systems that foster the sustained development and transfer of innovation to society. انتقال ایده‌, ساختار دانشگاه, فرد دانشگاهی, فرهنگ دانشگاه, سیاست دانشگاهی, دانشگاه‌های دولتی ایران idea transfer, university structure, university actor, university culture, university policy, public universities in Iran. 41 62 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-2314-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad Seydali محمد صیدالی mo-seydali@stu.scu.ac.ir 10031947532846008904 10031947532846008904 No Ph.D. Student in Educational Management, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Hamid FarhadiRad حمید فرهادی‌راد h.farhadirad@scu.ac.ir 10031947532846008905 10031947532846008905 Yes Associate Professor, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Hojatolah Darafsh حجت‌اله درفش h.darafsh@scu.ac.ir 10031947532846008906 10031947532846008906 No Assistant Professor, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. استادیار، گروه علوم‌تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Yadollah Mehralizadeh یدالله مهرعلی‌زاده ymehralizadeh@gmail.com 10031947532846008907 10031947532846008907 No Professor, Educational sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. استاد، گروه علوم‌تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.