Iranian Higher Education

fa سناریوهای محتمل برای آینده دانشگاه فرهنگیان در چارچوب آموزش عالی جامعه‌محور Scenario Analysis of the Future of Farhangian University in Society-Oriented Higher Education تخصصي Special پژوهشي Research هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل سناریوهای محتمل برای آینده دانشگاه فرهنگیان در پرتو تحولات آموزش عالی جامعه‌محور انجام شد. تمرکز اصلی بر تبیین پیشران‌ها، عدم قطعیت‌های کلیدی و پیامدهای راهبردی این سناریوها در سه حوزه ساختار، مأموریت و نقش اجتماعی دانشگاه است. روش: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی و آینده‌پژوهانه انجام شد. از الگوی سناریونویسی GBN (شبکه جهانی کسب‌وکار) برای طراحی آینده‌های ممکن بهره گرفته شد. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان آموزش عالی و دانشگاه فرهنگیان بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با روش تحلیل مضمون و با کمک نرم‌افزار MAXQDA تحلیل و مضامین کلیدی استخراج شد. سپس از طریق ماتریس اثرگذاری/اثرپذیری و نرم‌افزار MicMac، عوامل کلیدی مؤثر بر آینده دانشگاه تحلیل شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی ۹ پیشران اصلی در دو دسته کلان (برون دانشگاهی) و سازمانی (درون دانشگاهی) شد. دو عدم قطعیت بحرانی- «سطح حمایت و اولویت‌دهی دولت» و «رویکرد تربیت‌معلم»- مبنای ترسیم چهار سناریوی بدیل قرار گرفت: ۱) تحول و تعالی، ۲) توسعۀ کمّی بدون بهبود کیفی، ۳) حمایت حداقلی و تلاش مستقل برای نوآوری و ۴) رکود و کناره‌گیری. پیامدهای هر سناریو در سه بعد ساختار، مأموریت و نقش اجتماعی دانشگاه تحلیل شد. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که تداوم وضعیت فعلی بدون افزایش تاب‌آوری نهادی و تقویت ظرفیت آینده‌نگری، دانشگاه فرهنگیان را در معرض عقب‌ماندگی راهبردی قرار می‌دهد. برای تحقق سناریوی مطلوب، راهبردهایی نظیر نهادینه‌سازی آینده‌نگری، انعطاف‌پذیری ساختاری، به‌روزرسانی برنامه‌های تربیت‌معلم، توانمندسازی هیئت‌علمی و سیاست‌گذاری مبتنی بر سناریو پیشنهاد می‌شود.   Objective: This study aims to identify and analyze plausible scenarios for the future of Farhangian University in the light of transformations in society-oriented higher education. The focus is on examining key drivers, critical uncertainties, and strategic implications of these scenarios for the university’s structure, mission, and social role. Method: The research is applied in nature and employs a qualitative, futures-oriented approach. The scenario-building method of the Global Business Network (GBN) was used to explore possible futures. Data were collected through semi-structured interviews with 15 experts in higher education and teacher training, selected through purposive sampling. Thematic analysis was conducted using MAXQDA software to extract key themes and drivers. A cross-impact matrix of influence and dependence was employed using MicMac software to assess the influence of identified factors on the university's future. Findings: Analysis revealed nine major driving forces categorized into external (macro-level) and internal (organizational-level) factors. Two critical uncertainties—“the level of governmental support and prioritization” and “the dominant approach to teacher education”—were identified as pivotal. These uncertainties formed the basis for alternative scenarios: (1) Transformation and Flourishing, (2) Quantitative Expansion without Qualitative Improvement, (3) Minimal Support and Independent Innovation, and (4) Decline and Withdrawal. The consequences of each scenario were examined across the university's structural, functional, and societal dimensions. Conclusion: Findings indicate that maintaining the status quo without enhancing institutional resilience and foresight capabilities may lead to strategic regression. To move toward a preferred future, it is recommended that Farhangian University institutionalize futures thinking, enhance governance flexibility, modernize teacher education programs, strengthen faculty development, and adopt scenario-based policy strategies. آینده‌پژوهی, تحلیل سناریو, دانشگاه فرهنگیان, آموزش عالی, هویت دانشگاه foresight, scenario analysis, Farhangian University, higher education, university identity 18 42 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-2209-2&slc_lang=fa&sid=1 Majid Neysi مجید نیسی ma-neysi@stu.scu.ac.ir 10031947532846008663 10031947532846008663 No Ph.D. Student in Educational Management, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Abdolah Parsa عبدالله پارسا abd.parsa@scu.ac.ir 10031947532846008664 10031947532846008664 Yes Associate Professor, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Yadollah Mehralizadeh یداله مهرعلیزاده ymehralizadeh@gmail.com 10031947532846008665 10031947532846008665 No Professor, Educational sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Sakineh Shahi سکینه شاهی sshahi@scu.ac.ir 10031947532846008666 10031947532846008666 No Department of Educational Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.