Iranian Higher Education

fa تبیین ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی آکادمیک Explaining the Dimensions and Components of Academic Governance تخصصي Special پژوهشي Research هدف: امروزه دانشگاه‌ها از جایگاه ویژه‌ای در جوامع برخوردار هستند و به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی هرم قدرت نقش کلیدی در توسعه جوامع ایفا می‌کنند. محوریت دانشگاه در جامعه کنونی به‌واسطه نقش مستقیم دانشگاه در تولید دانش جدید حاصل شده است چرا که تولید دانش، جایگزین دارایی‌های سرمایه‌ای و عنصر اصلی رشد اقتصادی شده است. طبق مطالعات اخیر، حکمرانی دانشگاه امری مهم، بنیادی و یک عنصر کلیدی در روند اصلاحات آموزش عالی در سراسر جهان موردتوجه قرار گرفته است. فهم مؤلفه‌ها و شاخص‌های حکمرانی آکادمیک مستلزم پژوهش‌های گسترده است تا بتوان از نتایج آن برای سیاست‌گذاری در آموزش عالی ایران بهره گرفت. این پژوهش با هدف بررسی مطالعات انجام‌شده در جهت شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی آکادمیک در آموزش عالی صورت گرفته است. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و با روش کیفی از نوع فراترکیب انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل منابع معتبر علمی منتشرشده در بازه زمانی 2000 تا 2023 می‌باشد که از پایگاه‌های علمی داخلی و بین‌المللیNoormags ،Magiran ، SID ، Scopus ، Science Direct ، Google scholar, Taylor & Francis و پایگاه نشریات با دسترسی آزاد گردآوری شده است. در این پژوهش از روش هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو (2007) استفاده شد؛ بنابراین، از میان منابع موردنظر با راهبرد جستجوی هدفمند، با مقایسه عنوان، چکیده، روش و یافته‌های پژوهش مرحله‌به‌مرحله تعداد 48 مقاله از دایره مطالعاتی حذف شد و در نهایت 45 منبع مبنای کدگذاری و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: مؤلفه‌های حکمرانی آکادمیک در 77 کد، 16 مؤلفه و 9 بعد طبقه‌بندی شدند. ابعاد اصلی شامل: استقلال‌گرایی، چارچوب‌گرایی، جامعه‌گرایی، شمول‌گرایی، هدایت‌گری، آینده‌گرایی، فرهنگ‌گرایی، کیفیت‌محوری و دانش‌محوری است. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش در قالب ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی آکادمیک در آموزش عالی ایران می‌تواند به‌عنوان یک منبع ارزشمند در تدوین، توسعه و اجرای سیاست‌های حکمرانی در دانشگاه‌های ایران توسط سیاست‌گذاران آموزش عالی مورداستفاده قرار گیرد. علاوه بر این، از مدل ارائه‌شده می‌توان به‌عنوان مبنایی برای ارزیابی و بهبود شیوه‌های حکمرانی آکادمیک در دانشگاه‌های ایران و نقشه ‌راهی برای تغییر، تحول و توسعه دانشگاه‌ها بهره گرفت.   Objective: Today, universities have a special place in societies and as one of the main players in the pyramid of power, they play a key role in the development of societies. The centrality of the university in today's society has been achieved due to the direct role of the university in the production of new knowledge. Because the production of knowledge has replaced capital assets and became the main element of economic growth. According to recent studies, university governance has been considered as an important and fundamental issue and a key element in the process of higher education reforms around the world. Understanding the components and indicators of academic governance requires extensive research so that its results can be used for policy making in Iran's higher education. This research has been done with the aim of reviewing the studies done to identify the dimensions and components of academic governance in higher education. Materials and methods: This research has been conducted with a qualitative approach using a meta-synthesis method. The statistical population of this research includes reliable scientific sources published in the period from 2000 to 2023, which have been collected from the domestic and international scientific databases of Noormags, Magiran, SID, Scopus, Science Direct, Google scholar, Taylor & Francis and DOAJ. Next, sampling from the research community was done with a targeted search strategy and 45 of the 93 articles were selected, coded and analyzed by comparing the title, abstract, method and findings of the research sources according to the seven-step method of Sandelowski and Barroso (2007). Results: Academic governance components were classified into 77 codes, 16 components and 9 dimensions. The main dimensions include: independence-orientedness, framework-orientedness, community-orientedness, inclusion-orientedness, guidance-orientedness, futurism, culturalism, quality-orientedness and knowledge-orientedness. Conclusion: Based on the findings of this research, it is possible to reach a conceptual summary about the components of academic governance in Iranian Higher Education, which higher education policy makers can use in formulating and implementing higher education policies. The presented model can be used as a basis for evaluating and improving academic governance practices in Iranian universities and also as a road map for governance development.   حکمرانی آموزش عالی, حکمرانی آکادمیک, دانشگاه, روش فراترکیب governance of higher education, academic governance, university, meta-synthesis study 91 113 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-2124-1&slc_lang=fa&sid=1 Fahimeh Rabbani Khah فهیمه ربانی خواه f_rabbani@yahoo.com 10031947532846008208 10031947532846008208 Yes PhD student in Higher Education Management, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran دانشجوی دکترای مدیریت آموزش عالی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Ali Khorsandi Taskoh علی خورسندی طاسکوه ali.khorsandi@atu.ac.ir 10031947532846008209 10031947532846008209 No Associate Professor, Department of Educational Planning and Management, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Mohammad Mehdi Tehranchi محمد مهدی طهرانچی teranchi@sbu.ac.ir 10031947532846008210 10031947532846008210 No Professor, Department of Physics, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran استاد گروه فیزیک، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Saeed Ghiasi Nodoohan سعید غیاثی ندوشن ghiasi.saeed@gmail.com 10031947532846008211 10031947532846008211 No Associate Professor, Department of Management and Educational Planning, Faculty Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Mehdi Elyasi مهدی الیاسی elyasimail@gmail.com 10031947532846008212 10031947532846008212 No Associate Professor, Department of Industrial Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران