Iranian Higher Education

fa سنجش میزان آمادگی فنّاوری‌های نَرم در دانشگاه‌های کشور برای تحقق نظام یادگیری الکترونیکی Assessing the readiness of soft technologies in Iranian universities to implement the e-learning systems تخصصي Special پژوهشي Research مسئله و هدف: برخلاف تصور رایجی که فنّاوری را تنها محدود به افزار و تجهیزات فیزیکی (فنّاوری سخت) می‌داند، جنبه‌ای از فنّاوری تحت عنوان فنّاوری‌های نَرم وجود دارد که به عوامل انسانی، فرهنگی، حقوقی و سیاستی مربوط است. تأکید بر جنبۀ سخت فنّاوری در نظام‌های آموزشی، گسترۀ‌ کاربرد فنّاوری را در تأمین نیازهای یادگیری جوامع محدود می‌سازد. این مقاله آمادگی یادگیری الکترونیکی در دانشگاه‌های کشور را از منظر جنبه‌های نَرم فنّاوری موردتوجه قرار می‌دهد. روش‌شناسی: بر این اساس، با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی و نظر خبرگان، ابعاد ارزیابی آمادگی نَرم تعیین و وزن هر یک از آن‌ها محاسبه شده است و سپس بر اساس مدل حاصل، میزان آمادگی فنّاوری نَرم در تعدادی از دانشگاه‌های کشور، شامل: دانشگاه‌های ارومیه، بیرجند، تربیت مدرس، حکیم سبزواری، رازی کرمانشاه، زنجان، سیستان و بلوچستان، شهید باهنر کرمان، علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، کردستان، محقق اردبیلی و یزد، بررسی‌شده تا تصویری از وضعیت آمادگی در دانشگاه‌های کشور را نشان دهد. یافته‌ها: نتایج حاصل نشان می‌دهد که بُعد «قوانین و مقررات» از بالاترین اهمیت نسبی برخوردار است درحالی‌که سطح آمادگی آن در میان دانشگاه‌های منتخب ضعیف برآوردشدهاست. در بُعد «فرهنگ» سطح آمادگی حدود «متوسط» و در سایر ابعاد، سطح آمادگی «پایین‌تر از سطح متوسط» و «ضعیف» است. بدین ترتیب میزان آمادگی کلّی دانشگاه‌های کشور در ابعاد مختلف فنّاوری نَرم «ضعیف» ارزیابی می‌شود که علت آن کسب امتیاز بسیار پایین در سه بُعد «قوانین و مقررات»، «مالی» و «استاندارد» در سنجش آمادگی فناوریهای نَرم دانشگاه‌های منتخب است. نتیجه‌گیری: بر اساس تحلیل‌های این مقاله، موضوعاتی اعم بر «اولویت‌دهی سیاستی به یادگیری الکترونیکی»، «تأمین و تخصیص بودجۀ موردنیاز»، «توسعه استانداردهای محتوایی»، «تدوین مقررات و آیین‌نامه‌های پشتیبان»، «طراحی نظام ارزیابی و نظارت»؛ و «افزایش آگاهی ذی‌نفعان» می‌باید در سیاست‌گذاری‌های نظام آموزش عالی الکترونیکی کشور موردتوجه جدّی قرار گیرد. Objective: There is a common misconception that technology is limited to physical devices (i.e., hard technology). However, technology also includes soft technology, concerned with human and social factors. The emphasis on hard technology has prevented technology education from widening its scope and thus catering to the needs of a changing society. This paper first briefly identifies the common definitions of soft and hard technologies. It then argues that e-learning systems should emphasize both hard and soft technologies. Method: Through a case study of Iranian universities, the paper identifies seven dimensions of soft technologies in e-learning systems. Then, readiness data for 12 selected Iranian universities are gathered. Findings: According to the results, the "regulations" dimension has the highest relative importance, while its level of preparation is estimated poorly among the selected universities. the score of the “culture” dimension is "average" and the score of other readiness dimensions, including “policy”, "regulations", "supervision", "digital content", "standards" and "financial resources" is "weak" and "relatively weak". Thus, the overall readiness of selected universities is "weak". Conclustion: This shows the need for policy-making and strategic planning by senior management groups and deans of the universities in order to improve their "e-learning prioritization", "budgeting and allocation", "content standards", "supporting regulations", " monitoring systems"; and "stakeholder awareness of the benefits of e-learning systems". یادگیری الکترونیکی, ارزیابی آمادگی الکترونیکی, فنّاوری نَرم, دانشگاه‌های ایران. E-learning, E-Readiness Assessment, Soft Technology, Iranian Universities 101 120 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-1648-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholamali Montazer غلامعلی منتظر montazer@modares.ac.ir 10031947532846007627 10031947532846007627 No Professor, Information Technology Engineering Major, Department of Information Technology Engineering, Technical and Engineering Faculty, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد مهندسی فناوری اطلاعات، گروه مهندسی فناوری اطلاعات، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mahdieh Farazkish مهدیه فرازکیش mahdieh.farazkish@modares.ac.ir 10031947532846007628 10031947532846007628 Yes Assistant Professor, Science and Technology Policy Major, Science, Technology and Innovation Policy Evaluation and Monitoring Department, National Science Policy Research Center, Tehran, Iran: استادیار سیاست گذاری علم و فناوری، گروه ارزیابی سیاست‌ها و پایش علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران ، ایران