Iranian Higher Education

fa شناسایی ابعاد و مولفه‌های الگوی شایستگی رهبری در دانشگاه‌های سازمانی Identifying the Dimensions and Components of the Leadership Competency Model in organizational Universities تخصصي Special پژوهشي Research هدف: امروزه دانشگاه‌ها به‌عنوان سازمان‌هایی پیچیده با رسالت تربیت نیروی انسانی متخصص، نیازمند رهبرانی شایسته و کارآمد هستند. این نیاز در دانشگاه‌های سازمانی به‌ویژه دانشگاه‌های وابسته به نیروهای مسلح به دلیل مأموریت‌های خاص و حساسیت‌های راهبردی، مضاعف است. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های الگوی شایستگی‌ رهبری در دانشگاه‌های وابسته به نیروهای مسلح انجام شده است. روش: پژوهش از نوع توسعه‌ای‑کاربردی با رویکردی آمیخته (کیفی‑کمی) است. در بخش کیفی، ابتدا با مطالعات اسنادی و سپس مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته که جامعه آن را خبرگان علمی و اجرایی دارای سابقه علمی یا مدیریتی مرتبط با موضوع پژوهش تشکیل میدادند و به شیوه نمونهگیری هدفمند 18 نفر انتخاب شده  بودند، انجام شد. پس از انجام مصاحبه 16 ام اشباع نظری حاصل شد. داده‌های این مرحله پس از گردآوری با استفاده از تحلیل محتوای عرفی تحلیل شد. در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته میان 249 نفر که به شیوه نمونهگیری‌ خوشه‌ای از چهار دانشگاه نظامی انتخاب شده بودند، توزیع و داده‌ها با تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی بررسی شد. یافتهها: در بخش کیفی، ۶۴ مؤلفه/شایستگی فرعی در قالب ۸ بعد اصلی شامل تفکر راهبردی، مدیریتی، علمی، ارتباطات، شناختی، فردی، ارزشی و اخلاقی، و نفوذ شناسایی شد. در بخش کمی، تمامی ابعاد تأیید شدند و ابعاد «نفوذ»، «ارزشی و اخلاقی» و «فردی» به ترتیب بیشترین میزان همبستگی را با شایستگی رهبری نشان دادند. نتیجهگیری: الگوی نهایی شایستگی‌های رهبری در دانشگاه‌های سازمانی وابسته به نیروهای مسلح از ۸ بعد و ۶۴ مؤلفه تشکیل شده است که ابعاد نفوذ، فردی، و ارزشی‑اخلاقی از بالاترین اولویت برخوردارند. این الگو می‌تواند مبنایی برای گزینش، آموزش و ارزیابی رهبران این دانشگاه‌ها قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود در انتخاب و توسعه رهبران، به ترتیب به شایستگی‌های نفوذ، فردی و ارزشی‑اخلاقی توجه بیشتری شود.   Objective: Today, universities as complex organizations with the mission of training specialized human resources require competent and efficient leaders. This need is doubly emphasized in organizational universities, particularly in armed forces-affiliated universities, due to their specific missions and strategic sensitivities. Therefore, the present study aims to identify the dimensions and components of the leadership competency model in armed forces-affiliated universities. Method: This research is developmental-applied in nature with a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach. In the qualitative phase, after documentary studies, semi-structured interviews were conducted with 18 academic and executive experts who had scientific or managerial experience relevant to the research topic and were selected through purposive sampling. Theoretical saturation was achieved after the 16th interview. The data obtained from this phase were analyzed using conventional content analysis. In the quantitative phase, a researcher-made questionnaire was distributed among 269 individuals selected through cluster sampling from four military universities, and the data were analyzed using exploratory and confirmatory factor analysis. Results: In the qualitative phase, 64 sub-competencies/components were identified within eight main dimensions: strategic thinking, managerial, scientific, communication, cognitive, personal, value-based and ethical, and influence. In the quantitative phase, all dimensions were confirmed, and the dimensions of "influence," "value-based and ethical," and "personal" showed the highest correlation with leadership competency, respectively. Conclusion: The final model of leadership competencies in armed forces-affiliated organizational universities consists of eight dimensions and 64 components, with influence, personal, and value-based-ethical competencies having the highest priority. This model can serve as a basis for selecting, training, and evaluating leaders in these universities. It is recommended that in the selection and development of leaders, priority be given to influence, personal, and value-based-ethical competencies, in that order. شایستگی‌های رهبری, دانشگاه سازمانی, نیروهای مسلح leadership competencies, organizational university, Armed forces 113 133 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-2378-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Yousefi هادی یوسفی Yousefi.iscs@gmail.com 10031947532846009206 10031947532846009206 Yes Assistant Professor, Higher Education Governance Studies Department, Institute for Cultural and Social Studies, Tehran, Iran استادیار گروه مطالعات حکمرانی آموزش عالی، موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران