دوره 17، شماره 4 - ( 1404 )
جلد 17 شماره 4 صفحات 49-25 |
برگشت به فهرست نسخه ها
دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. ، m.ghoraishi@alzahra.ac.ir
چکیده: (810 مشاهده)
هدف: قرن بیستویکم، بهویژه دو دهه اخیر، مؤسسات آموزش عالی را با تحولات بیسابقهای در ابعاد جهانی، دیجیتالی و اجتماعی مواجه ساخته است. در این بستر پیچیده، واکاوی عواملی که از دیدگاه رهبران دانشگاهی، موفقیت دانشگاهها را شکل میدهند، برای تدوین راهبردهای مؤثر ضروری است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف واکاوی عوامل کلیدی موفقیت دانشگاهها از دیدگاه رهبران آموزش عالی ایران انجامشده است.
روششناسی: این پژوهش باهدف واکاوی عوامل کلیدی موفقیت دانشگاهها با رویکرد کیفی و به روش اکتشافی انجام شد. جامعه هدف شامل رهبران آموزش عالی بودند که به روش نمونهگیری هدفمند معیاری، 21 نفر انتخاب و تا رسیدن به اشباع نظری مورد مصاحبه قرار گرفتند. تحلیل دادهها به روش تحلیل تماتیک در شش گام با رویکرد استقرایی انجام شد. برای اعتباربخشی یافتهها، از روش بررسی توسط مشارکتکنندگان در پژوهش و همتایان استفاده شد.
یافتهها: درمجموع ۲۷۹ کد شناسایی شد. این کدها در قالب ۲۹ مضمون سازمان دهنده و 8 مضمون فراگیر استخراج شد. هشت مضمون بهعنوان عوامل کلیدی موفقیت دانشگاهها شامل؛ مضامین پویایی و پیچیدگی محیطی، رهبری استراتژیک و چابک، رهبری تحولآفرین، کیفیت، فناوری و تحول دیجیتال، مدیریت مالی و منابع پایدار، ارتباطات و تعاملات بینالمللی و مهارتهای کلیدی، بوده است. یافتهها نشان داد که این عوامل بهصورت مجزا عمل نمیکنند، بلکه یک اکوسیستم بههمپیوسته را شکل میدهند. یکی از دستاوردهای اصلی پژوهش، بازتعریف مفهوم «عوامل موفقیت» از شرایطی ایستا به «محرکهای راهبردی» پویا، اثرگذار و درهمتنیده است که توسط رهبران دانشگاهی عملیاتی میشوند.
نتیجهگیری: بر این اساس موفقیت دانشگاهها فرآیندی پویا و مستمر است که از طریق فعالسازی هوشمندانه این هشت محرک راهبردی، متناسب با بافت نهادی هر دانشگاه، محقق میشود. چارچوب ارائهشده میتواند بهعنوان ابزاری تحلیلی، رهبران دانشگاهی را در تشخیص این محرکها و تدوین راهبردهای بومی و بافتمند یاری رساند.
روششناسی: این پژوهش باهدف واکاوی عوامل کلیدی موفقیت دانشگاهها با رویکرد کیفی و به روش اکتشافی انجام شد. جامعه هدف شامل رهبران آموزش عالی بودند که به روش نمونهگیری هدفمند معیاری، 21 نفر انتخاب و تا رسیدن به اشباع نظری مورد مصاحبه قرار گرفتند. تحلیل دادهها به روش تحلیل تماتیک در شش گام با رویکرد استقرایی انجام شد. برای اعتباربخشی یافتهها، از روش بررسی توسط مشارکتکنندگان در پژوهش و همتایان استفاده شد.
یافتهها: درمجموع ۲۷۹ کد شناسایی شد. این کدها در قالب ۲۹ مضمون سازمان دهنده و 8 مضمون فراگیر استخراج شد. هشت مضمون بهعنوان عوامل کلیدی موفقیت دانشگاهها شامل؛ مضامین پویایی و پیچیدگی محیطی، رهبری استراتژیک و چابک، رهبری تحولآفرین، کیفیت، فناوری و تحول دیجیتال، مدیریت مالی و منابع پایدار، ارتباطات و تعاملات بینالمللی و مهارتهای کلیدی، بوده است. یافتهها نشان داد که این عوامل بهصورت مجزا عمل نمیکنند، بلکه یک اکوسیستم بههمپیوسته را شکل میدهند. یکی از دستاوردهای اصلی پژوهش، بازتعریف مفهوم «عوامل موفقیت» از شرایطی ایستا به «محرکهای راهبردی» پویا، اثرگذار و درهمتنیده است که توسط رهبران دانشگاهی عملیاتی میشوند.
نتیجهگیری: بر این اساس موفقیت دانشگاهها فرآیندی پویا و مستمر است که از طریق فعالسازی هوشمندانه این هشت محرک راهبردی، متناسب با بافت نهادی هر دانشگاه، محقق میشود. چارچوب ارائهشده میتواند بهعنوان ابزاری تحلیلی، رهبران دانشگاهی را در تشخیص این محرکها و تدوین راهبردهای بومی و بافتمند یاری رساند.
واژههای کلیدی: عوامل کلیدی موفقیت، مدیران دانشگاهی، رهبران آموزش عالی، محرکهای راهبردی، تحلیل تماتیک.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/9/20 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/2/16
دریافت: 1404/9/20 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/2/16
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |