Iranian Higher Education

fa مدل‎سازی تأثیر فاصله ژئوپلیتیکی بر تحرک دانشجویان بین الملل Modeling the Impact of Geopolitical Distance on International Student Mobility تخصصي Special پژوهشي Research هدف: فاصله ژئوپلیتیکی به&lrm;معنای وجود فواصل جغرافیایی و سیاسی بین کشورهاست. مطالعات پیشین نشان داده&lrm;اند که افزایش فاصله ژئوپلیتیکی موجب کاهش تحرک دانشجویان بین&lrm;الملل بین برخی کشورها شده است. بااین‌حال، رابطه بین فاصله ژئوپلیتیکی و تحرک دانشجویان بین‌الملل در مقیاس جهانی نامشخص است. ازاین‌رو، هدف مطالعه حاضر مدل&lrm;سازی تأثیر فاصله ژئوپلیتیکی بر تحرک دانشجویان بین&lrm;الملل با استفاده از مدل صفر انباشته است. روش: این مطالعه مبتنی بر تحلیل داده‌های پانل با استفاده از رویکرد کمّی (مدل صفر انباشته) است. جامعه آماری موردمطالعه، 193 کشور مستقل را طی بازه زمانی 2000 تا 2022 پوشش می‌دهد. فاصله ژئوپلیتیکی بین کشورها با تکیه‌بر 5 شاخص سنجیده شد که عبارت‌اند از: فاصله جغرافیایی بین پایتخت مبدأ و مقصد، استقرار مبدأ و مقصد در منطقه جغرافیایی یکسان، تضاد نظامی بین مبدأ و مقصد، تحریم مسافرتی مبدأ توسط مقصد و عضویت مبدأ و مقصد در گروه&lrm;بندی&lrm;های مهم جهانی. داده‌های شاخص‌های مذکور از پایگاه‌های داده بین‌المللی (شامل یونسکو، سازمان ملل، بانک جهانی و غیره) گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار R تجزیه و تحلیل شد.        یافته‌ها: نتایج مدل صفر انباشته نشان داد که با افزایش فاصله جغرافیایی بین مبدأ و مقصد، تحرک دانشجویان به‌طور معناداری کاهش می&lrm;یابد. حال‌آنکه استقرار مبدأ و مقصد در یک منطقه تحرک دانشجویان را به‌طور معناداری افزایش می&lrm;دهد. وقوع تضادهای خشونت‌آمیز (تضادهای نظامی) و غیرخشونت&lrm;آمیز (تحریم&lrm;ها) بین مبدأ و مقصد سبب کاهش معنادار تحرک دانشجویان می&lrm;شود. اما اگر مبدأ و مقصد هم‌زمان عضو گروه&lrm;بندی&lrm;های مهم جهانی (شامل گروه هفت، گروه بیست، اتحادیه اروپا، سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، همکاری اقتصادی آسیا - پاسیفیک و سازمان کشورهای صادرکننده نفت) باشند تحرک دانشجو بین آن&lrm;ها به&lrm;طور معناداری افزایش می&lrm;یابد . نتیجه&lrm;گیری: نتایج این مطالعه در راستای مدل کشش - رانش و دیدگاه شبکه به سازمان&lrm;های بین&lrm;دولتی تأیید می&lrm;کند که وجود فاصله ژئوپلیتیکی بین مبدأ و مقصد مانع تحرک دانشجویان بین‌الملل است. ازاین&lrm;رو، اعطای ویزای چند بار ورود یا ویزای ویژه دانشجویان با هدف تسهیل تحرک دانشجویان بین کشورهای متخاصم و طراحی پلتفرم‌های آنلاین برای برگزاری دوره‌های تحصیلی مشترک به&lrm;منظور کاهش اثر فاصله ژئوپلیتیکی بر تحرک دانشجویان پیشنهاد می&lrm;شود. Objective: Geopolitical distance refers to the existence of geographical and political distances between countries. Previous studies have shown that increased geopolitical distance leads to a reduction in international student mobility between some countries. However, the relationship between geopolitical distance and international student mobility at a global scale is unclear. Therefore, the present study aims to model the impact of geopolitical distance on international student mobility using a zero-inflated model. Method: This study is based on panel data analysis using a quantitative approach (zero-inflated model). The statistical population under study covers 193 independent countries during the period 2000 to 2022. Geopolitical distance between countries was measured based on 5 indicators: geographical distance between the capital of origin and destination, whether origin and destination are located in the same geographical region, military conflict between origin and destination, travel sanctions imposed by the destination on the origin, and membership of both origin and destination in important global groupings. Data for these indicators were collected from international databases (including UNESCO, United Nations, World Bank, etc.) and were analyzed using R software. Results: The results of the zero-inflated model showed that when geographical distance between origin and destination increases, student mobility significantly decreases. However, being located in the same region significantly increases student mobility. The occurrence of violent conflicts (military conflicts) and non-violent conflicts (sanctions) between origin and destination significantly reduces student mobility. On the other hand, if both origin and destination are members of important global groupings (including the G7, G20, European Union, Organization for Economic Co-operation and Development, Asia-Pacific Economic Cooperation, and Organization of the Petroleum Exporting Countries), student mobility between them significantly increases. Conclusion: The results of this study, in line with the push-pull model and the network perspective on intergovernmental organizations, confirm that geopolitical distance between origin and destination hinders international student mobility. Therefore, granting multiple-entry visas or special student visas to facilitate student mobility between hostile countries, and designing online platforms for joint study programs are suggested to reduce the effect of geopolitical distance on student mobility. تحرک دانشجویان بین‎الملل, فاصله ژئوپلیتیکی, مدل کشش - رانش, دیدگاه شبکه, مدل صفر انباشته international student mobility, geopolitical distance, push-pull model, network perspective, zero-inflated model 50 68 http://ihej.ir/browse.php?a_code=A-10-2167-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Noghani Dokht Bahmani محسن نوغانی دخت بهمنی noghani@um.ac.ir 10031947532846009142 10031947532846009142 Yes Professor, Social Sciences Dept., Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. استاد جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Mahsa Sadeghinezhad مهسا صادقی نژاد m.sadeghinezhad@mail.um.ac.ir 10031947532846009143 10031947532846009143 No Ph.D. in Economic Sociology and Development, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دکتری جامعه‎شناسی اقتصادی و توسعه، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.